حلاوتى و بر آنها باعثها از طبع و شيطان مىباشد ، پس هركه خوض در اينها نمايد كم است كه قادر باشد بر آنكه زبان را « 1 » در فرمان خود داشته باشد « 2 » ؛ در هرجا كه واجب باشد آن را رها كند و از هرچه واجب نباشد آن را بازدارد . چراكه اين از عملهاى مشكل است و خوض در اين خطرناك و در سكوت نجات حاصل . و از براى اين است كه فضيلت سكوت را عظيم شمرده‌اند با آنكه در سكوت همّتْ جمع و وقارْ دايمى مىباشد و از براى فكر و ذكر و « 3 » عبادت فارغ مىتوان بود و از بدعاقبتى گفتار در دنيا و از حساب آن در عُقبى سلامتى حاصل است . در قرآن مجيد واقع شده : « ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ » « 4 » يعنى آدمى متكلّم نمىشود به چيزى مگر آنكه در نزد او نگهبانى بوده « 5 » آماده كه آنچه را بگويد في الحال بنويسد . و نيز واقع شده : « لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ » « 6 » يعنى خوبى در بسيارى از سرگوشى آنها نيست مگر سرگوشىِ كسى كه امر به تصدّق يا به معروف يا به اصلاح ميان مردم كند . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : خوشا حال كسى كه سخنانِ زيادِ زبان را نگاه دارد و زيادتى مال را انفاق نمايد « 7 » . و سبب در آنكه در اوّل فصلْ دروغ و غيبت را مقيّد ساختيم به اينكه شارع اذن نداده باشد آن است كه بعضى از افرادِ دروغ و غيبت مىباشد كه جايز است . حضرت

--> ( 1 ) . s a - را . ( 2 ) . s + و . ( 3 ) . a s - و . ( 4 ) . ق : 18 . ( 5 ) . بوده / a s بود . ( 6 ) . نساء : 114 . ( 7 ) . الكافي 2 : 144 ح 1 . و در نهج البلاغة 4 : 29 ح 123 از أمير المؤمنين على عليه السلام .